- Katılım
- 28 Temmuz 2013
- Mesajlar
- 47
- Tepkime puanı
- 9
- Puanları
- 0
- Konum
- Universe
- Web sitesi
- www.twitter.com
Rom (Read Only Memory) nedir?
Sadece okunabilir bellek kelimenin ilk harflerinden oluşmaktadır. Bilgisayarın bir takım temel bilgilerini içeren ve hiç silinmeyen bellektir. Üretici firmalar tarafından programlanırlar. ROM***8217; da bilgisayarın sistem bilgileri saklanır. ROM***8217; un içeriği RAM***8217; da olduğu gibi etkilenmez. Sadece üretici firmalar tarafından değiştirilmesi yada silinmesi mümkündür. Ancak daha sonra programlanabilen ROM'lar ve silinebilen ROM'lar üretilmiştir. Programlanabilen ROM'lara PROM silinebilen ROM'lara EPROM denilmektedir. Ama bu ROM türlerini Silmek yada programlamak uzmanlık işidir
Rom çeşitleri
1- EPROM: EPROM, bir çeşit ROM yongasıdır. Bu kısaltışın açılımı Erasable Programmable Read Only Memory, yani silinebilir programlanabilir ROM ***8216;dur. Diğer ROM yongaları gibi EPROM da elektrik kesilince içeriğini kaybetmez. Fakat diğer yongalardan farklı olarak yeni özellikler eklenmiş ve daha kullanışlı hale getirilmiştir.
EPROM, adından da anlaşılabileceği gibi bir çok defa silinip tekrar yazılabilen bir yongadır. PROM yongasında hatırlanacağı gibi yazma kullanıcı tarafından sadece bir defa yapılabiliyor ,sonradan üzerinde değişiklik yapılmasına olanak sağlanmıyordu. EPROM***8217;da ise kullanıcı bu konuda kısıtlanmamıştır. Yonganın içeriği üzerinde değişiklik yapılmak istenebilir.Bunun için yonga, belirli frekanstaki ultraviole ışığına maruz bırakılırak içeriği tamamen silinir.Böylece yonga,üzerine bilgi yazılabilir hale gelir.Fakat bütün bu işlemler için ek donanımlara ihtiyaç vardır.
Bir EPROM yongasının içeriğini silmek için bir EPROM siliciye ve bir de programlamak için EPROM programlayıcısı gereklidir. İki ayrı donanıma ihtiyaç duyulmasının nedeni; EPROM***8217;un tamamen silinmeden üzerine herhangi bir şeyin yazılmasına izin verilmemesinden kaynaklanmaktadır.Bir EPROM silicisi,kapalı bir ortamda yüksek yoğunlukta ultraviole ışığı sağlayan bir aygıttır. EPROM programlayıcısı ise istenilen programı yonga içine yükleyecek olan özel bir aygıttır.Bu yüzden bilgisayarlar yongadan sadece okuma yapabilir, üzerine bir şey yazamaz.
2- EEPROM: Kısalımı Electrically Erasable Programmable ROM yani elektrikle silinebilen programlanabilir bellek yongası anlamına gelmektedir. Bu yongayla bir çok kolaylık sağlanmıştır. Bunlar:
Yonga üzerinde silme işleminin yapılabilmesi için yonganın sistemden uzaklaştırılmasına gerek yoktur. Yonga devre kartı üzerinde iken silme gerçekleştirilebilmektedir. İçeriği silinmek istenen herhangi bir transistor***8217;un üzerine uygulanan elektrik alan sayesinde bu iş halledilebilmektedir.
Silme veya yazma için ek bir donanıma ihtiyaç yoktur.
Yonga üzerine yazma bilgisayar tarafından yapılabilmektedir. Böylece bilgisayar ilk defa hem yazabilmekte hem de okuma yapabilmektedir.
Yonga üzerinde değişiklikler için içeriğin hepsini silmeye gerek yoktur. Değişiklikler istenilen herhangi bir veri üzerinde byte byte yapılabilmektedir.
Sağlanan bu değişikliklerle her byte yakalşık 10 milisaniyede silinip yeniden programlanabilmektedir. Bu uzun bir süredir. Bu yüzden hızlı veri değişiminin gerekli olduğu yerlerde bu yonga yetersiz kalmaktadır. Mesela, bir EEPROM bu uzun süreden dolayı RAM***8217;in bir parçası olarak kullanılamamaktadır. Bunun yanında EPROM ile karşılaştırılırsa EEPROM daha pahalı kalmaktadır. Çünkü her bit için , yapısı gereği ,extra transistor***8217;ler kullanmakta, bu da maliyeti arttırmaktadır.
3- PROM: ROM yongalarını tamamıyla sıfırdan yaratmak,küçük miktarlardaki üretim söz konusu olduğu zaman çok zaman alıcı ve de çok pahalı bir işlemdir.Bu nedenle,temel olarak,geliştiriciler programlanabilir sadece okunur bellek(PROM) olarak bilinen bir ROM tipini yarattılar.Ayrıca bu bellek tipi sıklıkla bir kez yazılabilen bellek(WOM) bellek olarak da belirtilir.PROMların üretimleri,çoğunlukla üretimlerini çok iyi bir şekilde destekleyen iki kutuplu teknolojiye dayanmaktadır.Boş PROM yongaları ucuzasatın alınabilir ve herhangi biri tarafından bir PROM programlayıcısı yada yakıcısı vasıtasıyla kodlanabilir.Bu kendi yazdıkları yzılım için kendi ROMlarını yapan şirketler için yararlı bir özelliktir.Çünkü kodlarını değiştirdikleri zaman,pahalı donanıma ihtiyaç duymaksızın yeni PROMlar oluşturabilirler.Bu,bir CD-ROM kaydedicinin çalışma prensibine benzerdir.Bir CD-ROM boşluklara programları yakmanıza bir kez izin verir ve daha sonra bu programları üzerinden okumanıza birçok kez izin verir.
PROM yongaları da sıradan ROM2larda olduğu gibi sütunlardan ve satırlardan oluşan bir ızgaraya sahiptir.Bu iki yonga arasındaki fark ise,bir PROM yongasında,bir sütun ve bir satırın her kesişim noktası onları birbirine bağlayan bir sigortaya sahiptir.Bir sütuna gönderilen bir yük,bir hücredeki sigortadan topraklanmış bir satıra geçecek ve bu olay sonuçta ***8220;1***8221; değerini ifade edecektir.Her hücre bir sigortaya sahip olduğundan,bir PROM yongası başlangıç yada boş durumunda tamamıyla ***8220;1***8221; değerine sahiptir.Bu da aynı zamanda bütün hücreler için sütun ve satırlar arasında bağlantıların yapıldığı anlamına gelmektedir.Bir hücrenin değerini ***8220;0***8221;***8217;a değiştirmek için,hücreye belli bir miktarda akım yollayabilmek için programlayıcı adı verilen özel bir alet kullanılır.Yüksek voltaj sigortayı yakarak sütun ve satır arasındaki bağlantıyı koparır.Bu işlem,PROM***8217;u yakmak olarak bilinir.
PROMlar sadece bir kez programlanabilirler.ROMlardan daha fazla kırılgandırlar.Durgun elektrikteki ani bir sarsıntı,değişim PROM***8217;daki sigortaların kolayca yanmasına nden olabilir.Bu da önemli bitlerin ***8220;1***8221;***8217;den ***8220;0***8221;***8217;a değişmesine neden olur.ROMlar sadece büyük miktarlarda üretildikleri zaman mümkün olan en az masraf karşılığında en iyi sonuçları veya yararları sağladığı için,tasarımın örnekleme safhasında ucuz olan PROMlar kullanırlar.Tasarım,mükemmel bir hal alana kadar yeni PROMlar oluşturulabilir ve ihtiyaç duyuldukça atılabilir.
4- SERİAL EEPROM: Serial EEPROM***8217;lar paralel EEPROM***8217;larda kullanılan teknoloji ile üretilmiştir. Tek farkı paketleri üzerinde 8 pine sahip olmalarıdır. Bu durumda adres veri bitleri tek tek gönderilir(bir birim zamanda) .Bir bilgisayarın seri bir yongadan okuması veya yongaya yazması çok zaman almaktadır. EEPROM***8217;un kapasitesi arttıkça bu iş daha kompleks hale gelmektedir. Bütün bunlara rağmen tercih edilmesinin sebebi küçük hacimli ve düşük fiyatlı olmasındandır.Bu küçük hacim,EEPROM devresinin 8 pinlik TSOP paketlerine yerleştirilmesinden kaynaklanmaktadır.Ek olarak Serial EEPROM***8217;lar genelde devre üzerine leğimlenmiş bir şekilde satılır.
ROM,BIOS***8217;ta bulunan temel komutlardan birçoğunu içerir.(Temel Girdi/Çıktı Sistemi)Merkezi İşlem Ünitesi disketler,klavye ve diğer bileşenlerle ROM yongalarında tutulan BIOS aracılığı ile iletişim kurar.BIOS,her zaman ROM***8217;da depolanır.ROM ve BIOS birbirleriyle öylesine bağlantılıdırlar ki bu terimleri sıklıkla ROM BIOS ve BIOS ROM olarak bir arada duymak mümkündür.
BIOS geleneksel olarak imalat işlemi sırasında ROM yongalarına kurulurdu.Daha sonraki teknoloji ROM***8217;un bir kez olmak üzere imalat işleminden sonar programlanabilmesine izin Verdi.Şimdi artan sayıda bilgisayar silinebilen ve tekrar programlanabilen ROM***8217;lara sahiptir ve bir kullanıcı BIOS komutlarını kendi ihtiyaçlarına uygun bir şekilde ayarlayabilmektedir.
Tamamlayaıcı Metal Oksid Yarı İletken:Hem N- ve hem de P- tipi kanal aygıtlarını tamamlayıcı bir modda,küçük geometrileri ve düşük enerji tüketimini sağlamak için kullanılan işlem.
N-Kanalllı Metal Oksid Yarıiletkeni:Elektronların N-tipi kaynak ve kanal bağlantıları arasında aktığı P-tipi alt katmanda oluşturulan MOS aygıtlarına bağlı bir kavramdır.NMOS aygıtları tipik olarak PMOS aygıtlarından iki,üç kat hızlıdır.
P-Kanallı Metal Oksid Yarıiletkeni
eliklerin kaynak ve kanal bağlantıları arasında aktığı N-tipi silicon alt katman üzerinde kurulan MOS aygıtlarına bağlı bir kavramdır.
Yazılımı: Elektrikle değiştirilebilir ROM bu tür için, yazma hızı her zaman çok hızlı okuma ise daha yavaştır. ve olağanüstü yüksek voltaj, sinyalleri etkinleştirmek yazmak uygulamak için jumper fişlerinin hareketi ve / komut kodları kilidini özel kilit gerekebilir. Modern NAND Flash (ihtiyaç) bellek hücrelerinin büyük bloklar aynı anda yazılı izin vererek, 15 MB / s gibi yüksek hızlarda (veya 70 ns / bit) ile, herhangi bir yeniden yazılabilir ROM teknolojisi yazma hızı en yükseğe ulaştırır.
Okunma hızı: RAM ve ROM hızlarının kıyası zaman içinde çeşitlilik göstermesine rağmen,2007 itibariyle büyük RAM çipleri birçok ROM'dan daha hızlı okunmaktadır.Bu nedenle (ve standart erişime izin vermek için) ROM içeriği bazen RAM'e kopyalanır ya da ilk kullanımdan önce geçici olarak saklanır ve daha sonra RAM tarafından okunur.
Dayanıklılık ve Veri Saklama: Yeniden yazılabilir ROM ancak belli bir yazma sayısına kadar dayanıklıdır çünkü elektronların serbest transistör geçişi üzerindeki elektrik izolasyon katmanının içinden geçmesiyle yazma işi gerçekleşir.Her geçiş izolasyon katmanında belli bir hasara neden olur.İzolasyon katmanında kalıcı bir hasar olmadan önce ROM döngüsünü tamamlar.İlk çıkan EAROMlarda bu sınır 1.000(bin) yazma işlemiyle sınırlıyken modern Flash EEPROMlarda dayanıklılık 1.000.000(bir milyon)'a kadar ulaşmıştır.Yine de bu sınırsız sayıda yazma işlemi anlamına gelmemektedir.Bu dayanıklılık sınırı ve bit başına düşen yüksek değer gösteriyor ki yakın gelecekte flash tabanlı belleklerin manyetik disk sürücüleri tamamen yerinden etmesi pek mümkün değildir.
Tam olarak okunabilen ROM'un üzerindeki zaman aralığı yazma döngüsüyle sınırlı değildir. EPROM, EAROM, EEPROM, ve Flash'ın veri saklaması, hafıza hücre transistörlerinden sızan dalgalı geçişler tarafından sınırlandırılabilir. Bu sızıntı yüksek sıcaklık ya da radyasyon tarafından hızlandırılabilir. Gizlenmiş ROMlar ve fuse/antifuse PROMlar bundan etkilenmezler, onların veri saklaması fiziksel etkilerden ziyade dahili devrenin elektriksel kalıcılığına bağlıdır.
Tarihçesi: En basit yapılı transistörlü ROM, transistörün kendisi kadar eski bir tarihe sahiptir. Bileşimli mantıksal kapılar, m-bit veri çıktısının isteğe bağlı değerleri üzerine n-bit adres girdisi planı oluşturmak için elle birleştirilebilir. ROM, entegre devrelerin icadıyla Mask ROM'a haline gelmiştir.
ROM***8217;un Çalışma Şekli:
RAM***8217;e benzer olarak,ROM yongaları da sütun ve satırlardan oluşan bir ızgara içerir.Fakat sütun ve satırların kesiştikleri yerde ROM yongaları temelinde RAM yonalarından farklıdır.RAM her kesişme noktasında,bir kapasitöre erişimi açmak yada kapatmak için transistörleri kullanırken,ROM hatları bağlamak için eğer değer ***8220;1***8221; ise bir diyot kullanır.Eğer değer ***8220;0***8221; ise,hatlar arası bağlantı sağlanmaz.
Bir diyot normalinde akımın sadece tek bir yönde geçişine izin verir ve diyotun akımı üzerinden geçirebilmesi için ne kadarlık bir değer olması gerektiğine karar veren,forward breakover olarak bilinen bir eşik değerine sahiptir.İşlemciler ve bellek yongaları gibi silikon-tabanlı aygıtlarda,forward breakover voltajı 6 Volt***8217;tur.Bir diyotun benzersiz niteliklerinden yararlanarak,bir ROM yongası,forward breakover***8217;ın üstünde bir yükü seçilmiş satır,sütunla beraber belirli bir hücrede bağlantı yapması için topraklanmış;uygun sütundan aşağıya doğru gönderebilir.Eğer o hücrede bir diyot varsa,yük toprağa doğru iletilecek ve ikili sistem göz önüne alındığında,hücre ***8220;1***8221; değeri olarak okunacaktır.Bir ROM***8217;un gösterişsiz ama etkili olan bölümü ise eğer hüzrenin değeri ***8220;0***8221; ise,o kesişim noktasındasütun ve satırı bağlayabilecek bir diyot yoktur.Böylelikle sütundaki yük satıra iletilmez.
Sizin de anlayabileceğiniz gibi,bir ROM yongasının çalışma şekli,o yonga yaratılırken mükemmel ve tam verinin programlanmasını gerekli kılar.Standart bir ROM yongasını tekrar programlayamazsınız yada o yongaya tekrar yazamazsınız.Eğer üzerindeki veri yanlışsa yada güncellenmeyi gerektiriyorsa,o yongayı atmanız ve herşeye yeniden başlamanız gerekir.Bir ROM yongası için orjinal kalıbı yaratmak çoğunlukla sıkıntı ve hata dolu,zahmetli bir işlemdir.Fakat ROM yongalarının yararları,dezavantajlarına göre daha ağır basmaktadır.Kalıp bir kere tamamlandı mı,asıl yongaların her biri çok ucuz bir fiyata mal olabilir.Çok az enerji kullanırlar,son derece güvenilirdirler ve birçok küçük elektronik aygıt konusunda,aygıtı kontrol etmek için kullanılan bütün programlamayı içerirler.Daha önce de bahsedildiği gibi,ROM yongalarını oluşturmak,bir imalat sürecini içerdiği için,ekonomik olarak,ROM yongaları sadece daha fazla miktarlarda üretildiği zaman üretimleri uygulanabilirdir.Deneysel tasarımlar ve küçük çaptaki üretimler en iyi,PROM yada EPROM kullanılarak gerçekleştirilebilirler.
RAM ve ROM ARASINDAKİ FARKLAR
Hem ROM, hem de RAM yüksek hızlara sahip ve her bilgisayarda olması gereken farklı iki tipte bellek birimleridir. Günümüzün bilgisayar sistemleri, farklı yerlerde (yazıcılar bile yazdırılacak olan sayfaları geçici tutmak için), farklı hızlarda bellek birimlerine sahiptirler.
Her bilgisayar, CPU'nun direk olarak okuyup yazabildiği bir bellek birimine sahiptir. Bir program belleğe çalıştırılmak ve kullanılmak için yüklenmelidir.
Bilgisayarınızı ilk açtığınız zaman, bilgisayar ilk nerden başlayacağını nasıl biliyor dersiniz? İşte burası ROM un devreye girdiği yerdir. Her bilgisayar mutlaka ROM belleğe sahip olmalıdır. ROM bellek belleğin bir parçasıdır ve içerdiği bilgi değiştirilemez. ROM bellek, CPU***8217;ya ilk ne yapması gerektiğini söyleyen komutlara sahiptir. Genellikle bu komutlar, işletim sisteminin, yazılabilir ve silinebilir belleğe yerleşmesini sağlarlar. İşte bu belleğe de RAM denir. Belki de RAM için, RWM (Read/Write Memory) denmiş olsaydı daha iyi olurdu. Çünkü bu onun rolünü daha açık ortaya koymaktadır. Genellikle konuşmada, ROM bellek birimleri içerisinde aynı bilgiyi taşıyan RAM bellek birimlerinden daha hızlı cevap verirler. Aynı zamanda, ROM içinde bir yazılıma sahip olmanın anlamı, o yazılımın yükleme zamanının ortadan kalkması demektir.
Sadece okunabilir bellek kelimenin ilk harflerinden oluşmaktadır. Bilgisayarın bir takım temel bilgilerini içeren ve hiç silinmeyen bellektir. Üretici firmalar tarafından programlanırlar. ROM***8217; da bilgisayarın sistem bilgileri saklanır. ROM***8217; un içeriği RAM***8217; da olduğu gibi etkilenmez. Sadece üretici firmalar tarafından değiştirilmesi yada silinmesi mümkündür. Ancak daha sonra programlanabilen ROM'lar ve silinebilen ROM'lar üretilmiştir. Programlanabilen ROM'lara PROM silinebilen ROM'lara EPROM denilmektedir. Ama bu ROM türlerini Silmek yada programlamak uzmanlık işidir
Rom çeşitleri
1- EPROM: EPROM, bir çeşit ROM yongasıdır. Bu kısaltışın açılımı Erasable Programmable Read Only Memory, yani silinebilir programlanabilir ROM ***8216;dur. Diğer ROM yongaları gibi EPROM da elektrik kesilince içeriğini kaybetmez. Fakat diğer yongalardan farklı olarak yeni özellikler eklenmiş ve daha kullanışlı hale getirilmiştir.
EPROM, adından da anlaşılabileceği gibi bir çok defa silinip tekrar yazılabilen bir yongadır. PROM yongasında hatırlanacağı gibi yazma kullanıcı tarafından sadece bir defa yapılabiliyor ,sonradan üzerinde değişiklik yapılmasına olanak sağlanmıyordu. EPROM***8217;da ise kullanıcı bu konuda kısıtlanmamıştır. Yonganın içeriği üzerinde değişiklik yapılmak istenebilir.Bunun için yonga, belirli frekanstaki ultraviole ışığına maruz bırakılırak içeriği tamamen silinir.Böylece yonga,üzerine bilgi yazılabilir hale gelir.Fakat bütün bu işlemler için ek donanımlara ihtiyaç vardır.
Bir EPROM yongasının içeriğini silmek için bir EPROM siliciye ve bir de programlamak için EPROM programlayıcısı gereklidir. İki ayrı donanıma ihtiyaç duyulmasının nedeni; EPROM***8217;un tamamen silinmeden üzerine herhangi bir şeyin yazılmasına izin verilmemesinden kaynaklanmaktadır.Bir EPROM silicisi,kapalı bir ortamda yüksek yoğunlukta ultraviole ışığı sağlayan bir aygıttır. EPROM programlayıcısı ise istenilen programı yonga içine yükleyecek olan özel bir aygıttır.Bu yüzden bilgisayarlar yongadan sadece okuma yapabilir, üzerine bir şey yazamaz.
2- EEPROM: Kısalımı Electrically Erasable Programmable ROM yani elektrikle silinebilen programlanabilir bellek yongası anlamına gelmektedir. Bu yongayla bir çok kolaylık sağlanmıştır. Bunlar:
Yonga üzerinde silme işleminin yapılabilmesi için yonganın sistemden uzaklaştırılmasına gerek yoktur. Yonga devre kartı üzerinde iken silme gerçekleştirilebilmektedir. İçeriği silinmek istenen herhangi bir transistor***8217;un üzerine uygulanan elektrik alan sayesinde bu iş halledilebilmektedir.
Silme veya yazma için ek bir donanıma ihtiyaç yoktur.
Yonga üzerine yazma bilgisayar tarafından yapılabilmektedir. Böylece bilgisayar ilk defa hem yazabilmekte hem de okuma yapabilmektedir.
Yonga üzerinde değişiklikler için içeriğin hepsini silmeye gerek yoktur. Değişiklikler istenilen herhangi bir veri üzerinde byte byte yapılabilmektedir.
Sağlanan bu değişikliklerle her byte yakalşık 10 milisaniyede silinip yeniden programlanabilmektedir. Bu uzun bir süredir. Bu yüzden hızlı veri değişiminin gerekli olduğu yerlerde bu yonga yetersiz kalmaktadır. Mesela, bir EEPROM bu uzun süreden dolayı RAM***8217;in bir parçası olarak kullanılamamaktadır. Bunun yanında EPROM ile karşılaştırılırsa EEPROM daha pahalı kalmaktadır. Çünkü her bit için , yapısı gereği ,extra transistor***8217;ler kullanmakta, bu da maliyeti arttırmaktadır.
3- PROM: ROM yongalarını tamamıyla sıfırdan yaratmak,küçük miktarlardaki üretim söz konusu olduğu zaman çok zaman alıcı ve de çok pahalı bir işlemdir.Bu nedenle,temel olarak,geliştiriciler programlanabilir sadece okunur bellek(PROM) olarak bilinen bir ROM tipini yarattılar.Ayrıca bu bellek tipi sıklıkla bir kez yazılabilen bellek(WOM) bellek olarak da belirtilir.PROMların üretimleri,çoğunlukla üretimlerini çok iyi bir şekilde destekleyen iki kutuplu teknolojiye dayanmaktadır.Boş PROM yongaları ucuzasatın alınabilir ve herhangi biri tarafından bir PROM programlayıcısı yada yakıcısı vasıtasıyla kodlanabilir.Bu kendi yazdıkları yzılım için kendi ROMlarını yapan şirketler için yararlı bir özelliktir.Çünkü kodlarını değiştirdikleri zaman,pahalı donanıma ihtiyaç duymaksızın yeni PROMlar oluşturabilirler.Bu,bir CD-ROM kaydedicinin çalışma prensibine benzerdir.Bir CD-ROM boşluklara programları yakmanıza bir kez izin verir ve daha sonra bu programları üzerinden okumanıza birçok kez izin verir.
PROM yongaları da sıradan ROM2larda olduğu gibi sütunlardan ve satırlardan oluşan bir ızgaraya sahiptir.Bu iki yonga arasındaki fark ise,bir PROM yongasında,bir sütun ve bir satırın her kesişim noktası onları birbirine bağlayan bir sigortaya sahiptir.Bir sütuna gönderilen bir yük,bir hücredeki sigortadan topraklanmış bir satıra geçecek ve bu olay sonuçta ***8220;1***8221; değerini ifade edecektir.Her hücre bir sigortaya sahip olduğundan,bir PROM yongası başlangıç yada boş durumunda tamamıyla ***8220;1***8221; değerine sahiptir.Bu da aynı zamanda bütün hücreler için sütun ve satırlar arasında bağlantıların yapıldığı anlamına gelmektedir.Bir hücrenin değerini ***8220;0***8221;***8217;a değiştirmek için,hücreye belli bir miktarda akım yollayabilmek için programlayıcı adı verilen özel bir alet kullanılır.Yüksek voltaj sigortayı yakarak sütun ve satır arasındaki bağlantıyı koparır.Bu işlem,PROM***8217;u yakmak olarak bilinir.
PROMlar sadece bir kez programlanabilirler.ROMlardan daha fazla kırılgandırlar.Durgun elektrikteki ani bir sarsıntı,değişim PROM***8217;daki sigortaların kolayca yanmasına nden olabilir.Bu da önemli bitlerin ***8220;1***8221;***8217;den ***8220;0***8221;***8217;a değişmesine neden olur.ROMlar sadece büyük miktarlarda üretildikleri zaman mümkün olan en az masraf karşılığında en iyi sonuçları veya yararları sağladığı için,tasarımın örnekleme safhasında ucuz olan PROMlar kullanırlar.Tasarım,mükemmel bir hal alana kadar yeni PROMlar oluşturulabilir ve ihtiyaç duyuldukça atılabilir.
4- SERİAL EEPROM: Serial EEPROM***8217;lar paralel EEPROM***8217;larda kullanılan teknoloji ile üretilmiştir. Tek farkı paketleri üzerinde 8 pine sahip olmalarıdır. Bu durumda adres veri bitleri tek tek gönderilir(bir birim zamanda) .Bir bilgisayarın seri bir yongadan okuması veya yongaya yazması çok zaman almaktadır. EEPROM***8217;un kapasitesi arttıkça bu iş daha kompleks hale gelmektedir. Bütün bunlara rağmen tercih edilmesinin sebebi küçük hacimli ve düşük fiyatlı olmasındandır.Bu küçük hacim,EEPROM devresinin 8 pinlik TSOP paketlerine yerleştirilmesinden kaynaklanmaktadır.Ek olarak Serial EEPROM***8217;lar genelde devre üzerine leğimlenmiş bir şekilde satılır.
ROM,BIOS***8217;ta bulunan temel komutlardan birçoğunu içerir.(Temel Girdi/Çıktı Sistemi)Merkezi İşlem Ünitesi disketler,klavye ve diğer bileşenlerle ROM yongalarında tutulan BIOS aracılığı ile iletişim kurar.BIOS,her zaman ROM***8217;da depolanır.ROM ve BIOS birbirleriyle öylesine bağlantılıdırlar ki bu terimleri sıklıkla ROM BIOS ve BIOS ROM olarak bir arada duymak mümkündür.
BIOS geleneksel olarak imalat işlemi sırasında ROM yongalarına kurulurdu.Daha sonraki teknoloji ROM***8217;un bir kez olmak üzere imalat işleminden sonar programlanabilmesine izin Verdi.Şimdi artan sayıda bilgisayar silinebilen ve tekrar programlanabilen ROM***8217;lara sahiptir ve bir kullanıcı BIOS komutlarını kendi ihtiyaçlarına uygun bir şekilde ayarlayabilmektedir.
Tamamlayaıcı Metal Oksid Yarı İletken:Hem N- ve hem de P- tipi kanal aygıtlarını tamamlayıcı bir modda,küçük geometrileri ve düşük enerji tüketimini sağlamak için kullanılan işlem.
N-Kanalllı Metal Oksid Yarıiletkeni:Elektronların N-tipi kaynak ve kanal bağlantıları arasında aktığı P-tipi alt katmanda oluşturulan MOS aygıtlarına bağlı bir kavramdır.NMOS aygıtları tipik olarak PMOS aygıtlarından iki,üç kat hızlıdır.
P-Kanallı Metal Oksid Yarıiletkeni
Yazılımı: Elektrikle değiştirilebilir ROM bu tür için, yazma hızı her zaman çok hızlı okuma ise daha yavaştır. ve olağanüstü yüksek voltaj, sinyalleri etkinleştirmek yazmak uygulamak için jumper fişlerinin hareketi ve / komut kodları kilidini özel kilit gerekebilir. Modern NAND Flash (ihtiyaç) bellek hücrelerinin büyük bloklar aynı anda yazılı izin vererek, 15 MB / s gibi yüksek hızlarda (veya 70 ns / bit) ile, herhangi bir yeniden yazılabilir ROM teknolojisi yazma hızı en yükseğe ulaştırır.
Okunma hızı: RAM ve ROM hızlarının kıyası zaman içinde çeşitlilik göstermesine rağmen,2007 itibariyle büyük RAM çipleri birçok ROM'dan daha hızlı okunmaktadır.Bu nedenle (ve standart erişime izin vermek için) ROM içeriği bazen RAM'e kopyalanır ya da ilk kullanımdan önce geçici olarak saklanır ve daha sonra RAM tarafından okunur.
Dayanıklılık ve Veri Saklama: Yeniden yazılabilir ROM ancak belli bir yazma sayısına kadar dayanıklıdır çünkü elektronların serbest transistör geçişi üzerindeki elektrik izolasyon katmanının içinden geçmesiyle yazma işi gerçekleşir.Her geçiş izolasyon katmanında belli bir hasara neden olur.İzolasyon katmanında kalıcı bir hasar olmadan önce ROM döngüsünü tamamlar.İlk çıkan EAROMlarda bu sınır 1.000(bin) yazma işlemiyle sınırlıyken modern Flash EEPROMlarda dayanıklılık 1.000.000(bir milyon)'a kadar ulaşmıştır.Yine de bu sınırsız sayıda yazma işlemi anlamına gelmemektedir.Bu dayanıklılık sınırı ve bit başına düşen yüksek değer gösteriyor ki yakın gelecekte flash tabanlı belleklerin manyetik disk sürücüleri tamamen yerinden etmesi pek mümkün değildir.
Tam olarak okunabilen ROM'un üzerindeki zaman aralığı yazma döngüsüyle sınırlı değildir. EPROM, EAROM, EEPROM, ve Flash'ın veri saklaması, hafıza hücre transistörlerinden sızan dalgalı geçişler tarafından sınırlandırılabilir. Bu sızıntı yüksek sıcaklık ya da radyasyon tarafından hızlandırılabilir. Gizlenmiş ROMlar ve fuse/antifuse PROMlar bundan etkilenmezler, onların veri saklaması fiziksel etkilerden ziyade dahili devrenin elektriksel kalıcılığına bağlıdır.
Tarihçesi: En basit yapılı transistörlü ROM, transistörün kendisi kadar eski bir tarihe sahiptir. Bileşimli mantıksal kapılar, m-bit veri çıktısının isteğe bağlı değerleri üzerine n-bit adres girdisi planı oluşturmak için elle birleştirilebilir. ROM, entegre devrelerin icadıyla Mask ROM'a haline gelmiştir.
ROM***8217;un Çalışma Şekli:
RAM***8217;e benzer olarak,ROM yongaları da sütun ve satırlardan oluşan bir ızgara içerir.Fakat sütun ve satırların kesiştikleri yerde ROM yongaları temelinde RAM yonalarından farklıdır.RAM her kesişme noktasında,bir kapasitöre erişimi açmak yada kapatmak için transistörleri kullanırken,ROM hatları bağlamak için eğer değer ***8220;1***8221; ise bir diyot kullanır.Eğer değer ***8220;0***8221; ise,hatlar arası bağlantı sağlanmaz.
Bir diyot normalinde akımın sadece tek bir yönde geçişine izin verir ve diyotun akımı üzerinden geçirebilmesi için ne kadarlık bir değer olması gerektiğine karar veren,forward breakover olarak bilinen bir eşik değerine sahiptir.İşlemciler ve bellek yongaları gibi silikon-tabanlı aygıtlarda,forward breakover voltajı 6 Volt***8217;tur.Bir diyotun benzersiz niteliklerinden yararlanarak,bir ROM yongası,forward breakover***8217;ın üstünde bir yükü seçilmiş satır,sütunla beraber belirli bir hücrede bağlantı yapması için topraklanmış;uygun sütundan aşağıya doğru gönderebilir.Eğer o hücrede bir diyot varsa,yük toprağa doğru iletilecek ve ikili sistem göz önüne alındığında,hücre ***8220;1***8221; değeri olarak okunacaktır.Bir ROM***8217;un gösterişsiz ama etkili olan bölümü ise eğer hüzrenin değeri ***8220;0***8221; ise,o kesişim noktasındasütun ve satırı bağlayabilecek bir diyot yoktur.Böylelikle sütundaki yük satıra iletilmez.
Sizin de anlayabileceğiniz gibi,bir ROM yongasının çalışma şekli,o yonga yaratılırken mükemmel ve tam verinin programlanmasını gerekli kılar.Standart bir ROM yongasını tekrar programlayamazsınız yada o yongaya tekrar yazamazsınız.Eğer üzerindeki veri yanlışsa yada güncellenmeyi gerektiriyorsa,o yongayı atmanız ve herşeye yeniden başlamanız gerekir.Bir ROM yongası için orjinal kalıbı yaratmak çoğunlukla sıkıntı ve hata dolu,zahmetli bir işlemdir.Fakat ROM yongalarının yararları,dezavantajlarına göre daha ağır basmaktadır.Kalıp bir kere tamamlandı mı,asıl yongaların her biri çok ucuz bir fiyata mal olabilir.Çok az enerji kullanırlar,son derece güvenilirdirler ve birçok küçük elektronik aygıt konusunda,aygıtı kontrol etmek için kullanılan bütün programlamayı içerirler.Daha önce de bahsedildiği gibi,ROM yongalarını oluşturmak,bir imalat sürecini içerdiği için,ekonomik olarak,ROM yongaları sadece daha fazla miktarlarda üretildiği zaman üretimleri uygulanabilirdir.Deneysel tasarımlar ve küçük çaptaki üretimler en iyi,PROM yada EPROM kullanılarak gerçekleştirilebilirler.
RAM ve ROM ARASINDAKİ FARKLAR
Hem ROM, hem de RAM yüksek hızlara sahip ve her bilgisayarda olması gereken farklı iki tipte bellek birimleridir. Günümüzün bilgisayar sistemleri, farklı yerlerde (yazıcılar bile yazdırılacak olan sayfaları geçici tutmak için), farklı hızlarda bellek birimlerine sahiptirler.
Her bilgisayar, CPU'nun direk olarak okuyup yazabildiği bir bellek birimine sahiptir. Bir program belleğe çalıştırılmak ve kullanılmak için yüklenmelidir.
Bilgisayarınızı ilk açtığınız zaman, bilgisayar ilk nerden başlayacağını nasıl biliyor dersiniz? İşte burası ROM un devreye girdiği yerdir. Her bilgisayar mutlaka ROM belleğe sahip olmalıdır. ROM bellek belleğin bir parçasıdır ve içerdiği bilgi değiştirilemez. ROM bellek, CPU***8217;ya ilk ne yapması gerektiğini söyleyen komutlara sahiptir. Genellikle bu komutlar, işletim sisteminin, yazılabilir ve silinebilir belleğe yerleşmesini sağlarlar. İşte bu belleğe de RAM denir. Belki de RAM için, RWM (Read/Write Memory) denmiş olsaydı daha iyi olurdu. Çünkü bu onun rolünü daha açık ortaya koymaktadır. Genellikle konuşmada, ROM bellek birimleri içerisinde aynı bilgiyi taşıyan RAM bellek birimlerinden daha hızlı cevap verirler. Aynı zamanda, ROM içinde bir yazılıma sahip olmanın anlamı, o yazılımın yükleme zamanının ortadan kalkması demektir.
