Enlightenment Nedir?

Enlightenment, basit, hızlı, sade ve kullanışlı bir masaüstü ortamı yaratmak için başlatılan bir projedir. EFL (Enlightenment Foundation Libraries) adı verilen pek çok parçadan oluşmuş bir grup kütüphane üzerine inşa edilmiştir. Bu kütüphaneler ARM, Sparc, PowerPC, i386 gibi çeşitli mimarilerde ve BSD, MacOsX, Linux ve Windows gibi işletim sistemlerinde de çalışabilecek şekilde geliştirilmektedir. Enlightenment'in grafik yetenekleri oldukça üst seviyededir. EFL kendi grafik soyutlama katmanına sahiptir, bu sayede geliştiriciler OpenGL, XRender, DirectFB gibi teknolojileri tek bir kütüphaneden kolaylıkla kullanabilmektedir. Ayrıca projenin kendi iç grafik kütüphanesi de mevcuttur ve OpenGL veya iç kütüphaneler ile 2D ve 3D nesneler ile geliştirme yapmaya imkan vermektedir. Son sürümünde fizik kütüphanesi de bunlara eklenmiştir.

Tüm bu etkileyici özelliklere rağmen yıllarca yardımcı uygulamalar açısından tam teşekküllü bir masaüstü ortamı sunamamıştır. Örneğin EFL kütüphanesi ile geliştirilmiş dosya yöneticisi ancak 2012 yılında 1.7.3 sürümünde kısıtl özelliklerle sunulmuştur ve bir medya oynatıcısı bulunmamaktadır. Ancak bu tür ihtiyaçlar farklı yazılımlarla kolaylıkla karşılanabilmektedir. Bunun yanında temel masaüstü araçları, özelleştirilebilme imkanları ve tema desteği yeterli düzeydedir.

Projenin ana hedefi GNU/Linux ve BSD kurulu iş istasyonlarınında (sunucular v.b.) kullanılan bir masaüstü ortamı olmaktı. 10 Yılı aşkın bir süredir devam eden projenin gelişimi KDE ve Gnome masaüstü ortamları kadar geliştirici desteği bulamadığından istenilen hızda olmamıştır. Bu nedenle az sayıda dağıtımda öntanımlı olarak kullanılmaktadır. Bu durum çok fazla kullanıcı tarafından tercih edilmemesine de neden olmuştur. Ancak hemen bütün majör masaüstü dağıtımlarının depolarında kurulmaya hazırdır ve Türkçe çeviri oranı da çok iyidir.

Enlightenment'ın diğer masaüstü yöneticilerinden en üstün olduğu durum performansı ve hızıdır. Sistem ihtiyaçları çok düşük olduğu için özellikle eski bilgisayarlar, işlemci hızları ve belleği düşük olan tablet ve benzeri küçük cihazlar veya sistemini mümkün olan en hızlı biçimde çalıştırmak isteyenler için çok iyi bir seçenek durumundadır.

Bu özellikleri nedeniyle Google tarafından gOS işletim sisteminde öntanımlı olarak kullanıldı, ancak Google projeyi sonlandırdı.

Enlightenment kullanan Linux dağıtımları:

• Bodhi Linux
• gOS
• Càtix
• Elive
• Elbuntu
• Geubuntu
• GoblinX
• Granular Linux
• Hedinux GNU/Linux
• JackLab Audio Distribution
• Olive
• Pentoo LiveCD
• Pingwinek GNU/Linux
• Server Optimized Linux
• Sorcerer
• Ultima Linux
• Yellow Dog Linux

En çok kullanıcıya sahip olan Bodhi Linux ve Yellow Dog Linux dağıtımlarıdır. Ubuntu tabanlı olan Bodhi Linux dağıtımının geliştirici ekibinde Enlightenment geliştiricileri de bulunmaktadır.